DE LOOPBAAN VAN SOUAD EL MARKHOUS

‘IEDERE ERVARING IS EEN VORM VAN BIJSCHOLING’

Tekst Els Mannaerts Beeld Milan Vermeulen

Van illegale schoonmaakster tot directeur van een bouwbedrijf en Etnisch Zakenvrouw van het Jaar 2018: de levensloop van Souad el Markhous leest als een filmscript. Van haar vader mocht ze niet naar de universiteit, maar juist die tegenwerking bracht haar waar ze nu is.

Mooi voor aan de muur, vond vader El Markhous, toen Souad in 1989 thuiskwam met haar middelbareschooldiploma. Van een verdere studie aan de universiteit kon geen sprake zijn. De dochter van de winkelier in een klein stadje op het Marokkaanse platteland zou wat hem betreft het huis alleen verlaten aan de hand van een echtgenoot. Maar Souad liet het er niet bij zitten en liep weg. Met de hulp van een nichtje kwam ze via Frankrijk illegaal in Nederland terecht, waar ze onderdak vond bij een tante. ‘Ik mocht blijven, maar ik moest wel voor mezelf zorgen’, vertelt Souad. ‘Via een uitzendbureau vond ik een baantje als schoonmaakster bij een bouwbedrijf.’ Dat baantje bleek het begin van een opmerkelijke loopbaan.

Hoe kon je zo ver doorgroeien?

‘De directeur van het bouwbedrijf had bij het uitzendbureau gevraagd om een Nederlands sprekende schoonmaker, een man. Ik sprak drie woorden Nederlands en ik was een vrouw. Het kantoor van de directeur mocht ik dan ook alleen schoonmaken op woensdag, als hij er niet was. Dan ging ik achter zijn bureau zitten en op het toetsenbord tikken alsof ik geen schoonmaakster was, maar een administratieve kracht. Dat leek me zó geweldig. Op een woensdag kwam hij binnen toen ik in zijn kantoor bezig was en hij vroeg natuurlijk wat ik daar deed. Ik vertelde hem mijn verhaal en hij zei: “Wat!? Ben je weggelopen van huis om ergens te gaan soppen?” Hij riep zijn secretaresse en zei: “Zorg dat ze naar school gaat!” Ik moet nog vaak huilen als ik dit vertel.’

Hoe combineerde je die school met je baan?

‘Dat was lastig, want mijn tante mocht het niet weten. Ik verzon dat ik meer uren schoonmaakte, maar dat betekende dat ik ook meer geld moest afdragen. Ik heb in die jaren de hele stad lopend doorkruist om geld uit te sparen voor de bus. Ik ken elke straat, echt waar. Op school bleef ik binnen in de pauzes, uit angst gezien te worden. Ik heb mijn opleiding heel snel gedaan. Na drie jaar heeft een vriendin van mijn tante me toch de school uit zien komen. Alles kwam uit. Mijn tante was woedend: ik had drie jaar gelogen en ik moest maar trouwen. Ze heeft me gekoppeld aan mijn huidige man, die me gelukkig steunde in mijn wil om te blijven werken en leren.’

En met je nieuwe diploma’s kon je doorgroeien bij het bouwbedrijf?

‘Ik ben begonnen bij de receptie, waar ik een zwangere collega verving. Daarna ben ik doorgegroeid naar de administratie, later naar de boekhouding, dankzij mijn opleiding. Ik werd lid van de ondernemingsraad. In 2014 ging het bedrijf, met elf vestigingen, failliet. Ik heb toen samen met iemand anders de Amsterdamse vestiging overgenomen. Het was mijn thuishaven geworden, mijn anker, mijn familie. Ik kon niet anders.’

Wat dreef jou om steeds maar door te gaan?

‘Ik wil me altijd blijven ontwikkelen. Als ik geen uitdaging heb, verveel ik me. Ik wil altijd iets nieuws doen, het verschil maken. Ik ben me ook altijd blijven bijscholen. Op school, maar ook in de praktijk: iedere ervaring is immers een vorm van bijscholing. Maar vooral wilde ik aan mijn vader bewijzen dat er geen reden was om teleurgesteld te zijn in mij, of boos op me te zijn. Ik wilde hem trots maken. Nadat ik directeur-eigenaar was geworden van het bouwbedrijf, verschenen er allerlei krantenartikelen over mij. Ik reisde naar Marokko om dit met mijn vader te delen. Maar toen ik hem voor het eerst in drie jaar weer zag, herkende hij me niet meer: hij leed aan alzheimer in een vergevorderd stadium. Als eerbetoon heb ik de holding zijn naam gegeven.’

Je hebt al zo veel bereikt. Heb je nog meer toekomstdromen?

‘Jazeker. Ik wil mijn Nederlandse kennis verbinden aan mijn Marokkaanse bron. Ik wil vrouwen stimuleren om hun dromen na te jagen. Een voorbeeld zijn als vrouw, dat zie ik als mijn toekomst.’

TIPS VAN SOUAD

1. TOON LEF

Durf je dromen na te jagen: in Nederland heb je daar alle gelegenheid voor. Grijp die kansen dan ook en laat je niet tegenhouden door wat anderen van je vragen of eisen. Mijn vader wilde me tegenhouden, maar eigenlijk heeft hij hetzelfde gedaan als ik. Hij is van huis weggelopen om een eigen winkel te beginnen. Ik ben blij dat ik zijn karakter heb geërfd en mijn dromen toch achterna ben gegaan. Het heeft me gebracht waar ik nu ben.

2. LEER VAN JE FOUTEN

Wees niet bang om fouten te maken maar bekijk ze positief. Wat heb je fout gedaan en waarom? Wat leert mij dit? Hoe kan ik dit volgende keer vermijden en hoe kan ik wat deze fout mij leert volgende keer juist positief gebruiken. Leer van je verleden: iedere ervaring – ook een fout – maakt je wijzer. Maar dan moet je wel naar je fouten willen kijken.

3. WAARDE VERSUS SUCCES

Leer onderscheid maken tussen succes en waarde. Mensen nemen liever de lift dan de trap, ze gaan voor het snelle succes. Maar als je de trap neemt, weet je welke inspanning het kost om boven te komen en leer je de waarde kennen van het naar boven gaan. Bovendien doe je onderweg veel meer ervaring op dan in die snelle lift. Waarde is uiteindelijk belangrijker dan succes. Dat probeer ik niet alleen in het bedrijf, maar ook thuis altijd uit te dragen.

Paspoort Souad el Markhous

1969 - Geboren in Larache, Marokko.

1989 - Gevlucht naar Nederland. Start als schoonmaakster bij een bouwbedrijf.

1992-2014 - Bekleedt verschillende functies bij het bouwbedrijf en neemt het in 2014 over.

2018 - Uitgeroepen tot Etnisch Zakenvrouw van het Jaar; winnares Diwan Award, een erkenningsonderscheiding voor getalenteerde Nederlanders met een migratieachtergrond; onderscheiden door de Marokkaanse koning. Souad is getrouwd en heeft twee dochters.

Deel deze pagina