ARBEIDSMIGRANTEN

‘BEKIJK DE POOL IN JOUW DC EENS MET ANDERE OGEN’

Tekst Ronald de Kreij Beeld Rob Nelisse, Shutterstock

Veel arbeidsmigranten zijn niet alleen voor werk afhankelijk van hun uitzendbureau, maar ook voor huisvesting. Voor slechte onderkomens betalen zij belachelijk hoge huren, waardoor hun salaris onder het minimumloon uitkomt. De FNV-campagne “Kwestie van beschaving” stelt deze misstand aan de kaak.

Het klinkt als prachtig nieuws: elektrische fietsen voor de arbeidsmigranten die werken in het distributiecentrum van een grote supermarktketen. Maar het is pure armoede. Vanwege de coronacrisis kunnen ze niet meer allemaal tegelijk in één busje naar het werk worden gereden. Maar ondertussen wonen ze nog wel steeds met twaalf mensen in een armzalig huisje voor vier, waarvoor ze omgerekend kapitalen betalen. Het uitzendbureau houdt de woonkosten direct in op het salaris – doorgaans het minimumloon. En hebben ze geen werk meer, dan verliezen ze ook het dak boven hun hoofd. Want binnen de tangconstructie waarin zij gevangen zitten, geldt: geen baan, geen bed. En die elektrische fietsen mogen ze ook niet houden ook, want dat zijn natuurlijk leenfietsen.

LELIJKE SITUATIE

‘Mensonterend’, noemt Bart Plaatje de situatie waarin veel arbeidsmigranten verkeren. ‘Ze zijn totaal afhankelijk van het uitzendbureau. Niet alleen voor hun inkomen, maar ook voor hun huisvesting en transport naar het werk. Wij vinden dit een onwenselijke situatie – een werkgever kan niet ook huisbaas zijn – en zijn daarom begonnen de arbeidsmigranten te organiseren. Daar waren we al een tijdje goed mee bezig, toen de coronacrisis uitbrak. En die bracht alle lelijkheid van hun situatie versneld naar boven.’ Plaatje leidt de FNV-campagne “Kwestie van beschaving”. Samen met een groep organisers organiseert hij arbeidsmigranten. ‘Dat was hoognodig’, zegt hij, ‘want veel arbeidsmigranten hebben moeite met hun positie maar durven er zelf niets van te zeggen omdat ze in een afhankelijke positie zitten. Trek je je mond open, dan verlies je mogelijk je baan en daarmee automatisch dus ook je huisvesting. Met de bond als rugdekking zijn ze beter beschermd.’

SCHOT IN DE ROOS

In het kader van de campagne hebben door de FNV georganiseerde arbeidsmigranten burgemeesters bezocht met wie ze hun woonsituatie hebben besproken. Ook is een zwartboek samengesteld en er vond een speciale bijeenkomst plaats in vakbondsmuseum De Burcht in Amsterdam. Dit laatste leverde een bijzonder plaatje op: de directeuren van de werkgeversorganisaties van uitzendbureaus ABU en NBBU die probeerden de was van negentig personen aan één waslijntje op te hangen. Of de uit Polen afkomstige uitzendkracht die demonstreerde hoe je de boodschappen van zes eenpersoons huishoudens in één driepersoons koelkast past. Dat lukt dus allemaal niet! De bijeenkomst van de bond was een schot in de roos. Het onderwerp leeft kennelijk, want de zaal was “uitverkocht”. Aanwezig waren tientallen uitzendwerkgevers, landelijke en lokale politici, burgemeesters, arbeidsmigranten en vertegenwoordigers van de FNV zelf. Alle inspanningen tot dusver hebben veel publiciteit opgeleverd. Ook staat het onderwerp inmiddels op de politieke agenda. Er zijn diverse malen Kamervragen gesteld en er is twee keer een Kamerbrief verschenen over de misstanden. Ook is eind mei een motie ingediend waarin wordt voorgesteld een scheiding aan te brengen tussen wonen en werken.’ (Bij het schrijven van dit artikel was nog niet bekend wat de uitkomst van de motie was, red).

Hoe pas je de boodschappen van zes eenpersoons huishoudens in één driepersoons koelkast? Dat lukt dus niet

DISTRIBUTICENTRA

Het team van Plaatje werkt nauw samen met FNV-bestuurders uit verschillende sectoren, ook Handel. ‘In de distributiecentra van Jumbo en Albert Heijn werken veel uitzendkrachten, onder wie veel arbeidsmigranten. Zo werkt de Poolse uitzendkracht die in De Burcht de presentatie met de koelkast deed bij Jumbo. Ik denk dat niet veel van zijn Nederlandse collega’s weten in welke omstandigheden hij en andere arbeidsmigranten moeten werken en leven. Bovendien verdienen zij vaak minder dan het minimumloon, omdat er onder het mom van huisvesting forse bedragen worden ingehouden. Ik hoop dat meer mensen zich dit gaan realiseren. Dat zij met deze wetenschap in het achterhoofd de Polen en andere arbeidsmigranten bij hun op de werkvloer nu ook eens met andere ogen bekijken. En dat ook zij onze strijd gaan steunen. De mogelijkheid om als werkgever ook huisbaas te kunnen zijn, moet van tafel.’

Zie voor meer informatie: www.kwestievanbeschaving.nl.

Deel deze pagina