GEFIKST

Eind aan fictief arbeidsverband

EDWIN BESTAAT WEER

Tekst Bart Speleers Illustratie Gijs Kast

Regisseur Edwin werkt voor televisiezender AT5, maar is niet in vaste dienst, is geen uitzendkracht noch zzp’er. Hij heeft een ‘fictief arbeidsverband’, een schijnconstructie die Edwin en z’n vrouw Caroline met succes bevechten.

Edwin (52) is twaalf jaar als regisseur in vaste dienst bij televisiezender AT5 als zijn baan sneuvelt tijdens een reorganisatie. Maar AT5 biedt de regisseur en andere ontslagen collega’s een omweg: zij kunnen bij de zender blijven werken via payrollbedrijf Tentoo, dat de werknemers in dienst neemt en vervolgens uitleent aan AT5. Een constructie met slechte arbeidsvoorwaarden, maar Edwin gaat toch akkoord.

‘Ik had weinig keuze. Als je ontslagen wordt tijdens de economische crisis, maar je mag weer terugkomen, dan kun je moeilijk ‘nee’ zeggen.’ De regisseur werkt anderhalf jaar onder het payrollcontract, totdat Tentoo hem zonder overleg overzet naar een ander soort ‘dienstverband’, waarbij Edwin de paar arbeidsvoorwaarden die hij nog had kwijtraakt. Maanden later staat er nog steeds niks op papier, een contract ontbreekt.

SPOOK

Als z’n vrouw Caroline (55) in die periode aan Edwin vraagt hoeveel vakantiedagen hij eigenlijk heeft, moet hij het antwoord schuldig blijven. De regisseur zal ’t checken bij Tentoo. Het antwoord: ‘Vakantiedagen? Neem er zoveel je wilt, maar je krijgt niet doorbetaald.’ Thuis reageert Caroline verbluft: ‘Wat ís dit? Er klopt iets niet.’

Ze heeft gelijk. Edwin heeft een ‘fictief arbeidsverband’: hij werkt zonder contract en krijgt geen betaalde vakantiedagen, pensioenopbouw, scholing of reiskostenvergoeding, zo blijkt. De regisseur, en z’n eveneens ‘fictieve’ collega’s, ontvangen een laag brutoloon per gewerkt uur, waar zij ook nog commissie aan Tentoo over betalen. Bovendien ligt niet vast hoeveel uur Edwin wekelijks kan werken. Door de schijnconstructie is de regisseur geen uitzendkracht, geen payroller noch zzp’er, maar een ‘spookwerknemer’. ‘Op papier bestond ik niet voor m’n werkgever’, zegt de regisseur.

MODERNE SLAAF

De werksituatie zorgt voor veel onzekerheid thuis bij Edwin en Caroline. ‘Het loon van Edwin was zo laag, dat we aan het eind van de maand beknibbelden op boodschappen’, vertelt Caroline. ‘Als Edwin ziek was, zei ik: “hup, paracetamol erin en werken”, want ziektedagen werden niet doorbetaald.’ De regisseur pakt elke dienst die hij pakken kan, want ‘het geld was broodnodig’.

Als bij Caroline de ergernis over ‘deze moderne slavernij’ hoog oploopt, neemt ze contact op met de FNV. De vakbond pakt de zaak op en eist van AT5 een vast contract voor Edwin en een collega-regisseur. Kranten en andere media pikken het verhaal massaal op. ‘Met die media-aandacht waren AT5 en Tentoo niet echt blij’, zegt de regisseur. ‘Ik denk dat het in ons voordeel heeft gewerkt.’

DOLBLIJ

De televisiezender laat het niet tot een rechtszaak komen en biedt in juni de twee regisseurs een vast dienstverband aan. Daarnaast zegt AT5 toe alle schijnconstructies in de ban te doen, alleen nog te kiezen voor vaste dienstverbanden en echte zzp’ers en alleen bij piek en ziek een uitzendkracht in te zetten. De FNV dringt er bij AT5 en de andere omroepen op aan dat medewerkers bij structureel werk in dienst moeten komen en dat zzp’er een fatsoenlijk tarief moeten ontvangen.

Edwin en z’n collega hebben bij Tentoo nog een claim ingediend voor achterstallig loon, maar het vaste contract bij AT5 is alvast binnen. ‘Daar zijn we natuurlijk dolblij mee’, zegt Caroline. ‘Nu is er rust en zekerheid’, vult Edwin aan. ‘En eindelijk besta ik weer.’

Deel deze pagina