ZOMERCAMPAGNE

BOND TREKT SUPERMARKTEN IN

Tekst Ronald de Kreij Beeld Siewert Olthof, Shutterstock

‘WE WORDEN MAAR ZELDEN DOOR SUPERMARKTMANAGERS MET OPEN ARMEN ONTVANGEN‘

FNV Handel trok er op uit deze zomer. Vertegenwoordigers van de bond bezochten in diverse steden medewerkers van supermarkten. Om kennis te maken, te vertellen over de bond én over de nieuwe supermarkt-cao.

Het is misschien een wat minder bekend, maar daarom zeker niet onbelangrijk onderdeel van het vakbondswerk: schoolvoorlichting. De FNV heeft eigen gastlesdocenten in dienst die middelbare scholen bezoeken om scholieren te vertellen over wat de vakbond nu en straks voor hen kan betekenen. Wat zijn hun rechten en plichten wanneer ze een bijbaantje hebben? Wat te doen als ze ziek worden en even niet kunnen werken? En op hoeveel salaris hebben ze eigenlijk recht? ‘Zodra je over geld begint, heb je direct de aandacht’, weet gastlesdocent Tom Smeets uit ervaring. ‘Dat vinden ze interessant. Dit gebruik je dan weer om een link te leggen met de rol van de bond en de voordelen van het vakbondslidmaatschap.’ Tijdens de coronacrisis waren de scholen echter gesloten en vonden de gastlessen plaats via internet. ‘Dat is toch anders’, vindt Smeets. ‘Met online lesgeven is het lastiger om de aandacht vast te houden. Je merkt dat ze ondertussen even een sigaretje roken of een spelletje spelen.’ En nu, tijdens de zomer, zijn de scholen zelfs helemaal niet open. Ook niet voor online lessen. De gastlesdocenten gebruiken deze periode daarom voor hun jaarlijkse zomercampagne. Ze zijn in heel het land te vinden om groepen werknemers te benaderen. Dit jaar zijn dat de medewerkers van Thuisbezorgd én supermarktmedewerkers, werkzaam in sectoren waar wordt gesleuteld aan een nieuwe cao.

ENQUÊTE

‘We willen als bond graag met werknemers kennis maken’, zegt Smeets. ‘Natuurlijk hopen we dat ze lid zullen worden. Want een sterke bond kan zorgen voor betere arbeidsvoorwaarden. Maar we houden de gesprekken wel open en objectief. Net zoals in de klas. Daar gaan we als gastlesdocent ook geen oorlog tegen de werkgevers voeren.’ ‘Tijdens de zomercampagne zoeken we de mensen op hun werkplek op’, vervolgt hij. ‘Dus de supermarktmedewerkers in de supermarkt zelf. We vertellen over de cao en vragen wat zij daarin vooral geregeld willen hebben. Omdat het vakantie is richten we ons ook op de vakantiekrachten. We vertellen over hun rechten en plichten en wat de voordelen van het vakbondslidmaatschap kunnen zijn. Maar we willen ook van hen dingen weten. Of het werk bevalt bijvoorbeeld, hoeveel uur per week ze werken en wat hun eventuele wensen zijn. Onze vragen hebben we verwerkt in een enquête die ze via een QR-code op hun telefoon kunnen invullen. Vaak is er niet veel tijd om elkaar te spreken, want er moet natuurlijk ook gewoon gewerkt worden. Daarom hebben we een speciale zomercampagnekrant laten drukken. Die geven we mee. Dan kunnen ze het een en ander thuis nog eens rustig nalezen.’

Smeets in gesprek met supermarktmedewerkers

OPVALLEND

Wat Smeets en zijn collega-gastlesdocenten zoal opvalt in de supermarkten? ‘Dat er een forse kloof gaapt tussen medewerkers in de leeftijdscategorie 35-plus en 18-min. Daartussen zit bijna niets meer. Mensen in de tussenliggende leeftijdsgroep krijgen niet of nauwelijks nog een contract, want dan worden ze te duur. De 35-plussers zijn oude garde met vaste contracten waar de supermarkten niet van af kunnen. Al zouden ze dat waarschijnlijk wel willen. De werkgevers zien een nieuwe toekomst zoals je die nu al in de weekends in de supermarkten kunt zien: vrijwel alleen maar jonkies die het minimum verdienen en voor wie dan ook minder hoge weekendtoeslagen hoeven te worden betaald. Zo’n toekomstbeeld wekt zorgen, ook onder het personeel zelf. Sommigen zouden graag blijven, maar krijgen die kans dus niet omdat ze geen contract krijgen. Anderen vinden een meer evenwichtige leeftijdsverdeling prettiger, ook omdat er dan meer ervaring in huis is.’ Het zal niet verbazen dat veel supermarktmedewerkers vinden dat hun harde werken tijdens de coronacrisis in de nieuwe cao beloond moet worden. Smeets: ‘De omzetten zijn giga gestegen. Daar zien ze graag iets van terug. Ook omdat het werk er tijdens de coronacrisis niet eenvoudiger op is geworden. Ze hebben te maken gekregen met meer agressie en geweld van klanten. Een detail dat mij is opgevallen: vooral in supermarkten waar veel werd gehamsterd was er meer agressie.’ Wat hem en zijn collega’s echter ook opvalt, is dat maar weinig medewerkers met de bond durven praten. ‘Ze denken dat het niet mag. We worden maar zelden door supermarktmanagers met open armen ontvangen. Die hebben helemaal geen zin in ons. En als ze dan toch instemmen, dan merk je bij zo’n Jumbo bijvoorbeeld dat er via de oortjes die iedereen in heeft toch een soort van oekaze uitgaat. Zo van: vertel vooral niet te veel. Maar dat is natuurlijk onzin. Iedereen mag met de vakbond praten.’

Tom Smeets met een exemplaar van de FNV-zomercampagnekrant voor een filiaal van Albert Heijn

Deel deze pagina